konsultacje projektu uchwały
Redaktor: Grzegorz Grabowski   
26.09.2012.

Burmistrz Miasta Zielonka

 Uwagi konsultacyjne

Uwagi do uchwały w sprawie wyrażenia zgody na podpisanie porozumienia dotyczącego wspólnych działań w rozwiazywaniu problemów społecznych, ekonomicznych. Infrastrukturalnych oraz z zakresu ochrony środowiska naturalnego. 

A. Wnioskodawca powołuje się na art. 18. ust 2 pkt 12 ustawy o samorządzie gminnym, z którego wynika, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach współdziałania z innymi gminami oraz wydzielania na ten cel odpowiedniego majątku.

Z treści par. 3 uchwały  wynika, że zasady ewentualnego finasowania partnerstwa, z dokładnym wskazaniem partycypacji finansowej poszczególnych partnerów nastąpi po uzgodnieniu przez strony treści porozumienia.

Jesteśmy zdania, że cytowany artykuł 18 ustawy o samorządzie gminnym mówi poprzez użycie „oraz” o jednoczesnym wyrażeniu zgody na współdziałanie oraz wydzielenia na ten cel finansów.  Należy, zatem zastanowić się czy można wskazać, jakie środki majątkowe należy przygotować na finasowanie partnerstwa?

Z paragrafu 1 uchwały wynika, że Rada Miasta upoważni burmistrza do podpisania porozumienia rezultatem, którego będzie ponadgminne międzysektorowe partnerstwo.  W paragrafie drugim określa się cele partnerstwa, tj. wspólne działanie na rzecz rozwiazywania problemów zidentyfikowanych na obszarze funkcjonalnym a w szczególności:

1. Wspólne rozwiazywanie problemów społecznych i ekonomicznych,

2. Wspólne rozwiazywanie problemów infrastrukturalnych

3. Wspólne działania na rzecz skutecznej ochrony środowiska naturalnego;

4. Ochrona dziedzictwa kulturalnego

5. Wymiana doświadczeń i dobrych praktyk

6. Wspólne przygotowanie dokumentacji aplikacyjnych oraz uczestnictwo w konkursach i naborach wniosków o dofinansowanie ze środków zewnętrznych adresowanych do partnerstw.

7. Wzajemna promocja podejmowanych inicjatyw.

Wydaje nam się wystarczającym celem partnerstwa, zapisanym w uchwale byłby zrównoważony rozwój społeczno -gospodarczy obszaru,.

Nasuwa się kolejne pytanie jak ma funkcjonować partnerstwo zdolne osiągnąć wymienione cele? W naszym przekonaniu odpowiedź na to podstawowe pytanie, powinno być pierwotnym i zostać udzielonym przed podjęciem uchwały rady miasta o wyrażeniu zgody na podpisanie porozumienia dotyczącego wspólnych działań.  Bez wątpienia funkcjonowanie partnerstwa wymaga poniesienia przez samorząd gminy określonych kosztów.  W zależności od wyboru struktury partnerstwa sposobu jego działania koszty te mogą być różne.  Może to być powierzenie zadań związanych z funkcjonowaniem partnerstwa urzędnikowi i zwiększenie mu zakresu obowiązków, może to być zbudowanie struktury poza urzędem. To wszystko powinno wynikać z regulaminu organizacyjnego partnerstwa.  Proponujemy, żeby zacząć właśnie od tego tematu i przedstawić radzie miasta konkretne koszty funkcjonowania partnerstwa.  Oczywiście do tej dyskusji niezbędne jest zaproszenie przedstawicieli pozostałych sektorów mających tworzyć partnerstwo.

W uzasadnieniu do uchwały czytamy, że spotkania pomiędzy urzędami już się odbywały. Czyli mogły się odbywać bez proponowanej uchwały? Przecież jakieś koszty na to zostały poniesione z budżetu miasta (pensje urzędników, poczęstunek, delegacje). 

B. Wnioskodawca powołuje się, także na art. 28a ust 1. w związku z art. 5 ppkt 7 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zgodnie z Art. 28a ust 1: w celu wspólnej realizacji projektów, w zakresie określonym przez instytucję zarządzającą, mogą być tworzone partnerstwa, przez podmioty wnoszące do projektu zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe, realizujące wspólnie projekt, zwany dalej „projektem partnerskim”, na warunkach określonych w porozumieniu lub umowie partnerskiej lub na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast ust 2 tego artykułu określa, że projekt partnerski jest realizowany na podstawie decyzji lub umowy o dofinansowanie zawartej z beneficjentem działającym w imieniu i na rzecz partnerów w zakresie określonym porozumieniem lub umową partnerską. Wydaje się, że powołanie się na art. 28 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w przypadku omawianego projektu uchwały Rady Miasta jest wątpliwe.

Natomiast art. 5 ppkt 7 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju definiuje partnerów społecznych i gospodarczych, jako organizacje pracodawców i organizacje związkowe reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm. 2), samorządy zawodowe, izby gospodarcze, organizacje pozarządowe oraz jednostki naukowe.

Nie wiemy czy tak określeni partnerzy gospodarczy, pozwolą na przystąpienie do partnerstwa pojedynczego przedsiębiorcy lub przedsiębiorstwa.   

C.  Wnioskodawca określił obszar funkcjonalny jak tereny miast Zielonka, Kobyłka, Marki. W naszym przekonaniu jest to niewystarczające podejście.  Działania podjęte przez wnioskodawcę związane są z konkursem ogłoszonym przez Związek Miast Polskich w ramach projektu „Budowanie kompetencji do współpracy międzysamorządowej i międzysektorowej, jako narzędzi rozwoju lokalnego i regionalnego”. Projekt jest przygotowaniem do następnego okresu programowania Unii europejskiej.  

W propozycjach rozwiązań prawnych związanych z wykorzystaniem funduszy unijnych w okresie 2014-2020 pojawił się w październiku 2011 r. projekt Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące wszystkich funduszy europejskich objętych zakresem wspólnych ram strategicznych oraz ustanawiające przepisy ogólne ich dotyczące. W skrócie dalej projekt ten będziemy określać, jako projekt rozporządzenia o WRS. W projekcie tego rozporządzenia, nazywanego także „ogólnym” zawarty jest rozdział II zatytułowany „Rozwój kierowany przez lokalną społeczność” (ang. - community-led local development; w skrócie CLLD i w dalszej części używać będziemy skrótu CLLD, ponieważ taki skrót używany jest w stanowisku Rządu RP przyjętym w dn. 19 stycznia 2012 r. w/s projektu rozporządzenia o WRS).

Głównym celem propozycji Komisji jest uproszczenie i zwiększenie wykorzystania CLLD, jako rozwiązania dla rozwoju lokalnego. Propozycja ma na celu:

- zachęcić społeczności lokalne do rozwijania zintegrowanych, oddolnych rozwiązań, wszędzie tam, gdzie istnieje potrzeba reagowania na terytorialne i lokalne wyzwania do zmian strukturalnych;

- budowanie potencjału społeczności i stymulowanie innowacji (w tym innowacji społecznych), rozwój przedsiębiorczości i zdolności do zmian; odkrywanie drzemiącego potencjału;

- promowanie zaangażowania społeczności poprzez zwiększenie udziału we wspólnotach i budowaniu poczucia zaangażowania i odpowiedzialności, które mogą zwiększyć skuteczność polityk UE;

- pomagać w wielopoziomowym zarządzaniu poprzez zapewnienie ścieżki dla lokalnych społeczności, aby mogły w pełni uczestniczyć w kształtowaniu realizacji celów UE we wszystkich dziedzinach.

Kluczowym elementem CLLD będą lokalne partnerstwa międzysektorowe, zwane Lokalnymi Grupami Działania LGD. Powinny one się składać się z przedstawicieli lokalnych publicznych i prywatnych podmiotów, reprezentujących interesy społeczno-gospodarcze przedsiębiorców i ich stowarzyszeń, władz lokalnych, organizacji pozarządowych i grup obywateli (takich jak mniejszości narodowe, osoby starsze, kobiety/mężczyźni, młodzież); żadna z grup interesów nie może mieć więcej niż 49% głosów przy podejmowania decyzji.  Partnerstwa zobowiązane zbudować Lokalne Strategie Rozwoju. Muszą one być spójne z odpowiednimi programami wykorzystania funduszy w ramach WRS; powinny one określić obszar i ludność objętą LSR, zawierać analizę potrzeb rozwojowych i potencjału obszaru, w tym Analizę SWOT, cele, jak również zintegrowany i innowacyjny sposób ich osiągniecia - plan działania pokazujący konkretne projekty, zarządzanie, monitorowanie i plan finansowy; nie tylko członkowie LGD mogą aplikować za pośrednictwem Grupy o środki finansowe na realizację projektów przyczyniających się do osiągnięcia celów LSR; członkowie LGD sami określają kryteria i procedury udzielenia wsparcia finansowego i spośród siebie wybierają stosowany organ decyzyjny; w zależności od decyzji kraju członkowskiego, LGD posiadają także kompetencje w zakresie samodzielnego ogłaszania konkursów, oceny formalnej wniosków, zawierania umów z Beneficjentami, przyjmowania i oceny wniosków o płatności lub realizowania płatności, podejmowania decyzji o realizacji projektów współpracy z innymi LGD.

Takie partnerstwo zresztą z inicjatywy Zielonkowskiego Forum Samorządowego planuje zbudować urząd miasta.

Jednym z istotnych parametrów definiującym partnerstwa jest obszar i ludność, dla którego będzie opracowana LSR. Powinny one być wewnętrznie spójne, posiadające wystarczającą masę krytyczną dla skutecznego wdrażania.  W obecnym okresie programie UE, działania zgodne z metodyka CLLD były w Polsce realizowane na obszarach wiejskich w ramach Osi IV Leader. Na terenie powiatu funkcjonują dwie LGD – Równiny Wołomińskiej i Zalewu Zegrzyńskiego. W ich strukturach nie ma gmin miejskich: Zielonki, Marek, Ząbek, Kobyłki i Wołomina.

Naszym zadaniem te miasta stanowią obszar funkcjonalny, dla którego można budować partnerstwo.  Według nas obszar funkcjonalny „Rzeki Długiej” jest sztuczny i raczej polityczny niż racjonalny.  Jednych z najważniejszych problemów Zielonki jest jej dostępność komunikacyjna. Trudno sobie wyobrazić, że będzie można ten problem rozwiązać bez współpracy z Ząbkami i Wołominem. Ograniczenie partnerstwa do Marek, Zielonki i Kobyłki jest w naszej ocenie nie w pełni zgodne z zasadą „zintegrowanego podejścia terytorialnego” zdefiniowanego w dokumencie Założenia krajowej polityki miejskiej do 2020. Jesteśmy przekonani, że kryterium funkcjonalności obszaru na którym będzie działało partnerstwo będzie brane pod uwagę przy ocenie jego potencjału. Zakładamy ponadto, że tak jak w przypadku LGD obecnie funkcjonujących na obszarach wiejskich w ramach programu LEADER wysokość środków finansowych, jakimi będą dysponowały partnerstwa uzależniona będzie od liczby mieszkańców. Efektywne partnerstwa liczą 100-150 tys. mieszkańców.  Właśnie tyle liczą wspomniane miasta.

Biorąc powyższe pod uwagę, uważamy, że podjęcie uchwały w sprawie wyrażenia zgody na podpisanie porozumienia dotyczącego wspólnych działań w rozwiazywaniu problemów społecznych, ekonomicznych, infrastrukturalnych oraz z zakresu ochrony środowiska naturalnego jest za wczesne.  Uważamy, że w pierwszej kolejności powinna się odbyć dyskusja na temat funkcjonowania partnerstwa, pozwalająca oszacować koszty, jakie z racji przystąpienia do partnerstwa ma ponosić gmina. Dyskusja ta powinna odbyć się z udziałem przedstawicieli wszystkich zainteresowanych sektorów. Ponadto uważamy, że do partnerstwa powinny być zaproszone samorządy Ząbek i Wołomina.  Ponadto uważamy, że Rada Miasta powinna zobowiązać burmistrza do przygotowania umowy partnerskiej, regulaminu organizacyjnego partnerstwa i wynikających z tego kosztów jego funkcjonowania. Po przygotowaniu tych dokumentów będzie można przygotować stosowną uchwałę rady miasta o przystąpieniu do partnerstwa. 

Jednocześnie pragniemy wskazać na artykuł 5 z cytowanego wcześniej WSR., Stanowiącego wytyczne do programowania alokacji środków UE w następnym okresie programowania.

Partnerstwo i wielopoziomowe sprawowanie rządów

1.W odniesieniu do umowy partnerskiej i odpowiednio każdego programu operacyjnego państwo członkowskie organizuje partnerstwo z następującymi partnerami:

(a) właściwe organy regionalne, lokalne, miejskie i inne władze publiczne;

(b) partnerzy gospodarczy i społeczni; oraz

(c) podmioty reprezentujące społeczeństwo obywatelskie, w tym partnerzy działający na rzecz ochrony środowiska, organizacje pozarządowe oraz podmioty odpowiedzialne za promowanie równości i niedyskryminacji.

2. Zgodnie z podejściem opartym na wielopoziomowym sprawowaniu rządów partnerzy są zaangażowani przez państwa członkowskie w przygotowywanie umów partnerskich i sprawozdań z postępu prac oraz w przygotowywanie, realizację, monitorowanie i ocenę programów operacyjnych. Partnerzy uczestniczą w posiedzeniach komitetów monitorujących dla programów.

Zgodnie z cytowanym artykułem, naszym zdaniem udział organizacji pozarządowych w tworzeniu partnerstwa w którym brać udział ma Zielona,  powinien być zapewniony na najwcześniejszym etapie jego tworzenia tj., miedzy innym określenia obszaru funkcjonalnego.

 

Grzegorz Grabowski

Zielonkowskie Forum Samorządowe

Zmieniony ( 26.09.2012. )